Kardeşlenme
Satın al
Proverim Mikrobiyal Gübre, 5 Bacillus türüyle buğdayın, arpanın, çeltiğin ve mısırın kökünü besler; kardeşi kökten uyandırır, başağa taşır.
Bir bitkiye yakından bakın. Bu sezon kaç başak alacağınız, dizinizin hizasında, şu haftalarda kuruluyor.
Filiz toprağı yarar, yapraklarını tek tek açar. Üçüncü yaprak açılıp dördüncüsü göründüğünde ilk kardeş yola çıkar.
1. Proverim · ilk çıkışta topraktan. Bacillus'lar kardeş çıkmadan köke yerleşir, kardeşin kurulacağı zemini hazırlar.
Ana sapın dibindeki uyuyan tomurcuklar uyanır. Onları uyandıran sinyal kökten gelir. Kök ne kadar canlıysa, uyanan kardeş o kadar çok.
2. Proverim · kardeşlenmede yapraktan. B. subtilis'in kök bölgesinde bu uyandırıcı sinyali (sitokinin) ürettiği araştırmalarla gösterildi.
Kardeşler taçtan çıkar; toprağın 2–4 cm altında. Her kardeş buradan kendi kökünü salmalı. Kökünü kuramayan kardeş ana saptan beslenir ve baharı göremez.
Fosfor yoksa bitki frene basar: "Yeni kardeş çıkarma." B. megaterium toprakta kilitli fosforu çözer, freni gevşetir.
Yapraklar kırağıyla örtülür, taç toprağın altında bekler. Kışa kardeşlenmiş ve güçlü kökle giren buğday, bahara önde başlar.
Soğuk stresindeki buğdayda Bacillus uygulanan bitkilerde, hücreyi soğuğa karşı koruyan prolin yaklaşık 4 kat arttı.
Bitki hesabını yapar: besleyemediği kardeşi bırakır. Tarlada çıkan kardeşlerin çoğu zaman yalnızca %35–65'i başağa ulaşır.
3. Proverim · sapa kalkmada yapraktan. Kuraklık ve soğukta kökte biriken stres sinyali kardeşi kurutur. B. amyloliquefaciens bu sinyali kökte azaltan enzimi üretir.
Başak sayınız kasımda, kardeşlenmede belirlendi. Kardeşi kökten besleyen, harmanda farkı görür.
İki yıllık buğday tarla denemesinde bakteri karışımı verimi %31,4 artırdı; tek bakteri %17–25'te kaldı. Proverim'de 5 Bacillus bir arada.
Buğdaydan çeltiğe, bütün tahıllarda verim aynı yerde başlar: kökte. Ürününüzü seçin, Proverim'in o üründe ne yaptığını görün.
Tarlanız az kardeşlendiyse sebebi çoğu zaman bunlardan biridir. Bir kısmı ekimde, bir kısmı kökte. Proverim'in devreye girdiği yer kök ve fosfor.
DAP verdiniz ama kireç fosforu bağladı. Fosfor bulamayan kök, kardeş gözlerini uyandıramaz.
Kardeşleri doğuran ve besleyen taç kökleridir. Saçak kök zayıfsa kardeş başağa ulaşmaz.
Toprak 4 °C'nin altına inince ya da kuraklıkta kök su çekemez, bitki yeni kardeş çıkarmayı durdurur.
5 cm'den derine düşen tohum gücünü yüzeye çıkmaya harcar; kardeş sayısı yarı yarıya düşer.
Kışa 1–2 yaprakla giren buğday soğukta kardeşlenemez, baharda doğrudan sapa kalkar.
Fideler birbirini gölgeler; buğday tek saplı, ince gövdeli kalır.
Alt yaprak ucu sararıyorsa azot, fide bodur kalıyorsa çinko eksik olabilir.
Işık, su ve besin için buğdayla yarışır; kardeşi baştan zayıflatır.
Proverim mikrobiyal gübredir; ekim zamanının, taban ve üst gübrenin yerini tutmaz. Verdiğiniz gübreden kökün daha çok yararlanmasını destekler.
Kireçli topraklarda taban gübresiyle verilen fosforun %70–80'i kısa sürede kireçle birleşip kilitlenir. Fosfor toprakta durur ama kök alamaz. Kardeş de uyur.
Taban gübresi ekimle birlikte verildi. Fosfor artık toprakta.
Fosforun %70–80'i kısa sürede kalsiyumla birleşir, kökün alamayacağı hâle gelir.
Fosfor bulamayan kök fren hormonu salgılar: "Yeni kardeş çıkarma."
Tomurcuk uyanmaz. Bitki kışa az kardeşle girer; başak sayısı baştan düşer.
Proverim'in Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi denemesinde yarım doz DAP + Proverim, tam doz DAP'tan daha uzun kök verdi. Yalnız Proverim'de kök, gübresize göre 3,3 kat uzadı.
Kök uzunluğu, cm · 42. gün · iklim odası, marul · Yıldız, 2022
Proverim'i kendi saha çalışmalarımızda buğdayda, arpada ve çeltikte uyguladık. Bir tarla seçin, izleyin.
Aynı tarladan alınan örneklerde Proverim uygulamasının farkı en çok kök bölgesinde görüldü: daha uzun kök, daha yoğun saçak kök. Kardeşi besleyen de, başağı taşıyan da bu kök.
Kökünüzü besleyin
Tarlanızda bir metre sıra seçin, bitkileri sayın. Kaydırıcıları tarlanıza göre ayarlayın; başak sayınız ve tahmini veriminiz hemen çıksın.
Bir buğday bitkisi 8–15 kardeş çıkarabilir; tarlada bunların %35–65'i başağa ulaşır. Verimi, ayakta kalan kardeş belirler.
En verimli kardeşler sonbaharda ilk çıkan 1., 2. ve 3. kardeşlerdir. Proverim'in 1. uygulaması bu yüzden ilk çıkışta.
Kendi kökünü kuran kardeş başağa gider. Proverim'in 5 Bacillus'u kök ve saçak kök gelişimini destekler.
Hesap tahminidir. Dane sayısı ve bin dane ağırlığı çeşide, yağışa ve yıla göre değişir.
Biri kardeşin zeminini kurar, biri kardeşi uyandırır, biri kardeşi başağa taşır. Arpa, yulaf, çavdar, tritikale ve çeltikte de program aynıdır.
Tohumu branda, beton zemin ya da karıştırıcı üzerine alın. 1 ton tohuma 500 ml Proverim'i 5 L suyla karıştırıp tohumun üzerine azar azar püskürtün, tohumu sürekli karıştırın; her tohum hafifçe nemlensin. Gölgede dinlendirin, tercihen ertesi gün ekin. Bakteri, kök daha ilk gün çıkarken yanında olur.
Bacillus'lar kök bölgesine yerleşir. B. megaterium taban gübresindeki kilitli fosforu çözmeye başlar; kardeş çıkmadan fren gevşer, kök güçlenir.
1 L / 200 L su · 2 dekara kadarTomurcukların uyandığı, başak sayısının kurulduğu dönem. B. subtilis'in uyandırıcı sinyali, B. licheniformis ve B. pumilus'un giberellini kardeşin ve kendi kökünün çıkışını destekler.
1 L / 300 L su · 3 dekara kadarBitkinin kardeşlerini tutup tutmayacağına karar verdiği dönem. B. amyloliquefaciens kökteki stres sinyalini azaltır; üst gübre azotu başağa yol bulur.
1 L / 300 L su · 3 dekara kadarUygulama ipuçları: Kimyasal fungisit ve bakterisitten sonra en az 7 gün, bakırlı preparatlardan sonra en az 10 gün bekleyin. Klorsuz ve pH'ı 5,5–7,5 olan su kullanın; sabah erken ya da akşamüstü, güneş dik değilken uygulayın.
Türkiye'de iki yıl süren buğday tarla denemesinde, 4 Bacillus türü içeren biyogübre kardeşlenme ve sapa kalkmada yapraktan verildi. Verim 1. yıl %12,7, 2. yıl %13,2 arttı.Aslan ve ark., 2020 · Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology 8(12)
Programı başlat
Tarlanızın dekarını yazın. Buğdayın 3 uygulamalık sezonu için ne kadar Proverim gerektiği hemen çıksın.
Doz: Topraktan 1 L / 200 L su, 2 dekara kadar · Yapraktan 1 L / 300 L su, 3 dekara kadar. Bakır, mankozeb, kaptan, tiram ve azollü ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın.
Bir gözün kardeşe dönüşüp dönüşmeyeceğine kök karar verir. Proverim'in Bacillus'ları da tam orada, kökün dibinde yaşar.
Uyan.Ana sapın dibindeki uyuyan gözleri kökten gelen bir sinyal uyandırır. Kök ne kadar çok ve canlıysa kardeşler o kadar erken ve bir arada çıkar.
Bekle.Fosfor bulamayan kök bitkiye "yeni kardeş çıkarma" der. İlk haftalarda fosforsuz kalan buğdayın kaybettiği kardeşi, sonradan atılan gübre geri getirmez.
Kuru.Zor günlerde kökte bir stres sinyali birikir. Sapa kalkmada bitki, kökü zayıf kardeşi bu sinyalle bırakır; kardeş sararır, başak olmadan kurur.
Kış, buğdayın sınavıdır. Tacı ve kökü güçlü bitki bekler; zayıf olan bahara eksik çıkar.
Kontrollü koşullarda, soğuğa dayanıklı Bacillus suşlarıyla yapılan buğday denemesi. Sonuçlar suşa ve koşula göre değişebilir.
Proverim'de 5 Bacillus türü var. Her biri kardeşlenmenin başka bir anına koşar: uyandırır, fosforu açar, büyütür, kışta ve kuraklıkta korur.
Proverim'deki Bacillus türleri buğdayda yıllardır tarlada ölçülüyor. Sonuç hep aynı yöne çıkıyor: kök güçlenince başak artıyor.
Kurak ve kireçli topraklarda iki yıl süren buğday tarla denemesinde, Bacillus türlerini de içeren bakteri karışımı dane verimini tek bakteriden belirgin şekilde fazla artırdı. Arpada da aynı tablo: tek bakteri %4,2–14,4, karışım %16,8.
Dane verimindeki artış · Çakmakçı ve ark., 2014 · International Journal of Plant Production 8(2)
Üç sezonluk denemede NPK'ya eklenen B. megaterium ve B. subtilis içeren uygulama, topraktaki yarayışlı azot ve fosforu artırdı; verim yalnız NPK'ya göre %19,6 yükseldi.
Stępień ve ark., 2022 · Applied Sciences 12(24)Makarnalık buğdayda azot gübresi azaltılan parsellerde bile Bacillus karışımıyla başak boyu ve başakta dane korundu; uygulanmayan parsellere göre dekarda yaklaşık 100 kg fazla dane alındı.
Ibarra-Villarreal ve ark., 2023 · Plant Signaling & Behavior 18(1)Buğday ve arpada Bacillus aşılaması metrekaredeki başak sayısını ve başakta dane sayısını artırdı; ikili ve üçlü karışımlar tek türden üstündü.
Öztürk ve ark., 2003 · Journal of Plant Nutrition and Soil Science 166(2)Makarnalık buğdayda B. licheniformis ve B. megaterium karışımı tohum + toprak birlikte verildiğinde m²'de en çok başaklı sap ve en yüksek dane proteini alındı.
Iacuzzi ve ark., 2026 · Frontiers in Plant Science 17ACC deaminaz üreten B. amyloliquefaciens, biyokömürle birlikte, kısıtlı sulanan buğdayda kardeş ve başak kaybını azalttı; verim 3 sulamada %36, 2 sulamada %77 arttı.
Zafar-ul-Hye ve ark., 2019 · Agronomy 9(7)2010–2020 arası 97 çalışmada Bacillus aşılaması verimi ortalama %25,66 artırdı. 171 çalışmalık başka bir derlemede kurak ve yarı kurak iklimde ortalama artış %20 bulundu.
Li ve ark., 2022 · Schütz ve ark., 2018Sonuçlar toprağa, iklime, çeşide ve uygulamaya göre değişir. Çalışmaların künyeleri sayfa sonundaki kaynakçadadır.
Tarlanızın dekarını, ilinizi ve buğdayınızın şu anki dönemini yazın; ziraat mühendisimiz size özel programı ve kaç litre gerektiğini çıkarsın. Arada kimse yok, mesajınız doğrudan Barış Aktaş'a (Ziraat Mühendisi · Proverim Saha Uzmanı) ulaşır.
WhatsApp'tan mühendise sorTahılların toprak altındaki ana gövde boğumundan (taç bölgesinden) yan sürgünler çıkarmasıdır. Her sağlıklı kardeş potansiyel bir başak olduğu için dekar verimini doğrudan belirler.
Bitki 3–4 yapraklı olduğunda başlar ve sapa kalkma dönemine (ana gövdede ilk boğumun oluşmasına) kadar sürer. Sapa kalkma başladığında yeni kardeş oluşumu tamamen durur.
Söküldüğünde toprak yüzeyinin 2–3 cm altında kalın bir taç bölgesi, koyu yeşil yan sürgünler ve toprağı sıkıca tutan yoğun saçak kökler görülür. Zayıf fidede ise tek bir ince sap, morarmış alt yapraklar ve kısa kökler vardır.
Sulu arazilerde bitki başına 3–5, kıraç arazilerde ise 2–3 başak veren kardeş idealdir. Aşırı kardeşlenme su ve besin ortaklığına yol açarak başakların küçük ve cılız kalmasına neden olur.
İlkbaharda geç uyanan ve sapa kalkma döneminde yeterli su, ışık ve besin bulamadığı için başak bağlamadan sararıp kuruyan yan sürgünlerdir.
İdeal kardeşlenme düğümü toprak yüzeyinin 2–3 cm altında oluşur; bu derinlik bitkiyi kış donlarından korur ve bahar yağışlarıyla hızlı saçak kök çıkarmasını sağlar.
Derin ekim, geç ekim, kireç yüzünden kilitlenen fosfor, çinko ve azot eksikliği, zayıf kök gelişimi, kış soğukları ve yabancı ot rekabeti kardeşlenmeyi durduran ana sebeplerdir.
Tohum 5 cm'den derine düştüğünde fide yüzeye çıkmak için tohumdaki tüm enerjisini harcar. Yüzeye ulaştığında gücü tükenen bitkinin kardeşlenme düğümü zayıf kalır ve kardeş sayısı yarı yarıya düşer.
En dolgun başak veren kardeşler sonbaharda oluşur. Geç ekilen buğday kışa 1–2 yaprakta girerse soğuklarda kardeşlenemez; baharda ise havalar hızla ısındığı için doğrudan sapa kalkar.
Kardeşlenme yüksek enerji (ATP) ve güçlü saçak kök ister; bunun temel kaynağı fosfordur. Topraktaki fosfor kirece bağlanıp kilitlendiğinde kök gelişemez ve bitki yan kardeş gözlerini uyandıramaz.
Kardeşlenme için en uygun sıcaklık 8–15 °C'dir. Toprak sıcaklığı 4 °C'nin altına indiğinde veya kuraklık başladığında kök su çekemez ve bitki yeni kardeş çıkarmayı durdurur.
Fideler birbirini gölgelediği için bitki dibine güneş ışığı ulaşamaz. Işık, su ve besin rekabetine giren buğday tek saplı, ince gövdeli kalır ve yatmaya elverişli hale gelir.
Çinko, bitkide sürgün gelişimini yöneten büyüme hormonlarının (oksin) üretimi için zorunludur. Eksikliğinde boğum araları kısalır, fide bodur kalır ve yan sürgün veremez.
Alt yaprak uçlarındaki sararma azot açlığını, yapraklardaki koyu yeşil-morumsu renk değişimi ise soğuk ve kireçli toprakta kökün fosfor alamadığını gösterir.
Kış sonunda bitkiler uyanmaya başladığında, henüz sapa kalkma başlamadan önce yağış önünde verilmelidir. Erken verilen azot doğrudan kardeş sayısını artırır.
Hayır, sapa kalkma başladıktan sonra verilen gübre yeni kardeş çıkartmaz. Bu dönemdeki ikinci üst gübreleme mevcut kardeşlerin ölmesini önler ve başaktaki tane sayısını artırır.
Sapa kalkma başlamadan önceki 3–4 haftalık sürede erken azot gübrelemesi yapılmalı, kök gelişimini hızlandıracak fosfor-çinko desteği sağlanmalı ve yabancı otlar temizlenmelidir.
Evet, kış donlarıyla kabaran topraklarda sapa kalkmadan önce merdane çekmek, boşlukta kalan kökleri toprakla buluşturur ve ana gövdeyi hafifçe baskılayarak yan kardeş gözlerini uyandırır.
Çok erken evrede veya soğuk havada atılan herbisitler buğdayı strese sokarak kardeşlenmeyi duraksatır. İlaçlama, kardeşlenmenin ortasından sonuna kadar olan dönemde ve 10 °C üzeri sıcaklıklarda yapılmalıdır.
Tohumdan çıkan ilk kökler fideyi sadece başlangıçta hayatta tutar; kardeşleri asıl doğuran ve besleyen kökler taç bölgesinden çıkan saçak köklerdir. Saçak kök ne kadar güçlü olursa o kadar çok kardeş başağa ulaşır.
Kök uçlarında üretilen sitokinin hormonu yan kardeş gözlerini uyandırırken, ana gövdedeki oksin hormonu bu gözleri uyutur. Güçlü ve aktif bir kök sistemi sitokinin üretimini artırarak kardeşlenmeyi başlatır.
Kök çevresinde yaşayan faydalı bakteriler, kirece bağlanmış kilitli fosforu organik asitlerle çözer ve doğal kök hormonlarını teşvik ederek saçak kök hacmini büyütür; böylece bitki daha fazla kardeşi besleyebilir.
Kardeş ölümlerini önlemek için sapa kalkma öncesinde bitkinin kök hacmi genişletilmeli ve sapa kalkma başlangıcında azot desteği geciktirilmemelidir.
Ekimde tohum yatağı iyi bastırılmalı, aşırı tohum ve aşırı azottan kaçınılmalı, köklerin derindeki neme ulaşmasını sağlayan fosfor ve biyolojik kök destekleri erken dönemde uygulanmalıdır.
Arpa, buğdaya göre kardeşlenme yeteneği daha yüksek ve kış sonunda daha erken uyanan bir tahıldır; ancak aşırı kardeşlendiğinde sapları daha narin olduğu için yatmaya karşı daha hassastır.
Kardeşi uyandıran sinyal kökten gelir. Proverim'deki B. megaterium kireçle kilitlenen fosforu çözmeye yardımcı olur ve kökün kardeşlenmeyi frenlemesini azaltır. B. subtilis kardeşi uyandıran sitokinini, B. licheniformis ve B. pumilus giberellini ürettiği bilinen türlerdir. B. amyloliquefaciens kuraklık ve soğukta kökte biriken stres sinyalini azaltır. Amaç güçlü kök ve başağa ulaşan daha çok kardeştir.
Kireçli, yüksek pH'lı topraklarda verilen fosforun %70–80'i kısa sürede kireçle birleşip kilitlenir. Fosfor bulamayan kök, kardeş tomurcuklarını bekleten fren hormonu (strigolakton) salgılar. Proverim'deki B. megaterium organik asitlerle bu kilitli fosforu çözmeye yardımcı olur.
Kuraklıkta kökte biriken stres sinyali (etilen) bitkiye kardeşlerini bıraktırır. Sapa kalkmada yapraktan yapılan 3. Proverim uygulamasındaki B. amyloliquefaciens bu sinyalin öncüsünü parçalayan ACC deaminaz enzimini üretir. Su ve üst gübre azotu yine gereklidir.
Buğdayda 3 uygulama: ekimden sonra ilk çıkışta topraktan, kardeşlenme döneminde yapraktan, sapa kalkma döneminde yapraktan. Topraktan 1 L / 200 L su, 2 dekara kadar; yapraktan 1 L / 300 L su, 3 dekara kadar.
Hayır. Proverim mikrobiyal gübredir; taban ve üst gübrenizle birlikte kullanılır. Amaç, verdiğiniz gübreden bitkinin daha fazla yararlanmasını desteklemektir.
Bakır, mankozeb, kaptan, tiram ve azollü ürünlerle aynı tankta karıştırmayın. NPK tuzlarıyla hazır karışım hâlinde bekletmeyin; karıştırdıysanız hemen uygulayın.
Evet. Proverim Mikrobiyal Gübre, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı mikrobiyal gübre lisanslıdır. Tescil No: 2022TO2638, Lisans No: 3337.
Kardeşlenme dönemi tarlanızda başladı. Kardeşi uyandıran sinyal kökten gelir; kökü şimdi besleyin, kardeşi bahara, başağa güçlü taşıyın.
Proverim'i satın al
